'Praten met je mond vol tijdens drie goddelijke gangen'

Door Carla Vriend

Zomaar een doordeweekse avond in Amsterdam-Noord. Met wildvreemde mensen samen aan een grote gedekte tafel. Genieten van pure gerechten, lekker drinken, verhalen en uitwisseling. Afgewisseld met een spel, een lied en verschillende rituelen. Een rijke dis voor € 18 per persoon, € 10 voor minima. Wat mij betreft absoluut voor herhaling vatbaar.

Zinnig Eten met Zinnig Noord, ‘praten met je mond vol tijdens drie goddelijke gangen’. Een intrigerende uitnodiging voor 7 december 2017 om 18.30 uur in protestantse kerk De Ark, vlakbij winkelcentrum De Banne.

20171207 ZinVivencia-Eten met Zinnig Noord De combinatie licht en donker is voor mij het eerste thema dat zich aandient, want ik kan in de stromende regen de juiste ingang niet vinden. Na twee keer om het grote gebouw gefietst te hebben met allemaal gesloten deuren, zie ik achter een verlichte gang mensen heen en weer lopen. Gelukkig hoort iemand de bel.

Eenmaal binnen krijg ik een plastic zak vol waxinelichtjes in mijn handen gedrukt met de vraag of ik het wat lichter kan maken. Anderen helpen in de keuken of dekken de tafel. Tegen 19.00 uur vertelt initiatiefnemer Jonatan Bartling, die samen met Arjette Kuipers Zinnig Noord leidt, ons een kort verhaal over de stal, donker en koud, waar een kind was geboren – misschien wel de langverwachte messias. Hiermee introduceert hij het thema voor die avond: visioenen, groot en klein. Over hoe wij omgaan met de spanning, de kloof tussen wens en werkelijkheid.

Een bijzondere kennismaking
Daarna neemt hij ons mee naar de ruimte ernaast voor het spel ‘over de streep’. Als je een vraag met ‘ja’ kunt beantwoorden, stap je over het grote rode touw. Is het een ‘nee’, dan blijf je staan. Na een aantal ja/nee-vragen stelt hij de open vraag: ‘Hoe doen wij het eigenlijk als mensheid?’ En vraagt ons om een plek in te nemen langs de lijn, met aan het ene uiterste het koninkrijk waar alles goed is en aan het andere eind het tegenovergestelde. ‘Waar gaat het heen tijdens jouw leven, gaan we achteruit of vooruit?’, is zijn volgende vraag. Tussendoor knoopt hij korte gesprekken aan over de door ons ingenomen posities. Een bijzondere kennismaking met deze voor mij onbekenden.

Na een kort ritueel waarbij we in een kring staan en ombeurten een stukje afbreken van een rond brood en dat aan onze rechterbuur geven, gaan we aan tafel. Daar introduceert Jonatan een verhaal van de filosoof Walter Benjamin (1892-1940). Dat doet hij met een nogal heftige anekdote over een engel in een storm die de toekomst de rug heeft toegekeerd. Het is hoog tijd voor het voorgerecht, vindt kok Silvia van der Wal (www.debakbrommer.com) die vertelt dat zij zich voor deze avond heeft laten inspireren door het thema ‘transformatie’. Als voorgerecht krijgen we een kom pastinaaksoep met daarbij twee repen gegrilde pastinaak.

Het gesprek een zetje geven
Om het gesprek aan de grote gedekte tafel een zetje te geven, zet Jonatan drie dubbelgevouwen A3-tjes neer met aan beide kanten dezelfde vraag: ‘Hoe ervaar jij de spanning / kloof tussen visioen en werkelijkheid in onze samenleving? Hoe voel je je daarbij?’ Jonatan, Arjette en de tien gasten van vanavond smullen van de pastinaakvariaties. Tussen de glazen water en wijn ontstaan gesprekken tussen twee, drie, soms zelfs vier tafelgenoten. Sommigen gaan serieus met het thema aan de slag, anderen stellen hun disgenoten enkele meer algemene vragen: ‘Hoe heb je van dit initiatief gehoord, waar woon je, wat doe je voor werk?’

Als de soep op is, pakt Arjette een gitaar en zingt het lied ‘Kyrie Eleison’ van Herman van Veen, want ja, zij heeft tenslotte ook een eigen liedjesprogramma (www.arjette.nl). Wij zingen voorzichtig mee met het qua tekst heel eenvoudige en qua melodie fijn in het gehoor liggende refrein. Daarna vertelt Jonatan het verhaal van Walter Benjamin over een zwerver, dat je op vele manier uit kunt leggen. Kok Silvia komt uit de keuken met een grote houten boomstam-plank vol groentevariaties van onder andere knoflook, ui, venkel, biet en aardpeer. We krijgen maar liefst drie van die planken, vergezeld van een quinoa- en een linzengerecht. We zijn er even stil van, zo mooi ziet alles eruit.

De kloof verkleinen
Tijdens het smakelijke veganistische hoofdgerecht volgt nieuwe gespreksstof: ‘Hoe probeer jij de kloof tussen visioen en werkelijkheid kleiner te maken? Werkt dat? Wat helpt, wat werkt tegen?’ De term ‘existentiële eenzaamheid’ valt, waar geen eenvoudig recept voor bestaat. Een ander vertelt jaren terug bij toeval in De Ark terecht te zijn gekomen en vindt hier rust tijdens de wekelijkse meditatiegroep vanuit christelijke traditie. Ik vertel over de coach die ik op mijn werk gevonden heb, die mij begeleidt bij het maken van keuzes die écht bij mij passen.

Nadat we zo goed als alles hebben opgegeten, deelt Jonatan velletjes bijenwas uit met een lont. Op een Post-it-velletje schrijven we ieder voor zich kort een visioen aan de hand van twee vragen: ‘Ik zie mensen die… En ik zie mezelf…’ We rollen onze antwoorden in het velletje bijenwas en lopen elk met een kersverse kaars in de hand naar de kerkzaal achterin het gebouw. Daar is het koud en brandt bij het altaar de eerste Adventskaars. Om beurten steken we onze eigen kaars aan en plaatsen die in de laag zand op de bodem van een houten kribbe. We kijken enkele minuten stil naar het kaarslicht.

Terug aan tafel serveert Silvia het toetje: een grand dessert met drie soorten zoete lekkernijen. Jonatan legt een laatste vraag voor: ‘Waar is je visioen al (deels) werkelijkheid? Waar kun je dankbaar voor zijn?’ We drinken koffie of thee, wisselen ervaringen uit en genieten van de mini-gebakjes. Voor even waan ik mij in het paradijs.